عکاسی امتداد ذهن است نه چشم

مهدی فاتحی
با فراوانی موبایل دوربین‌دار و در دسترس شدن عکاسی برای همه، مثل هر چیز دیگری هم مزایایی چون براورده شدن ارزوها و امکان رشد استعداد داشته و هم ابتذال. عکس و عکاسی برای من مثل نقاشی و هنر است: عکس خبری،فوری،بداهه،بی اندیشه برایم بی معنی است_ امروز دیگر هر کس توان خرید یک دوربین دیجیتال کوچک یا لنز دارد راحت‌ترین و کم زحمت‌ترین شکل سرگرمی و عنوان‌بندی هنر برای خود_ اما چیزی که عکس را به هنر نزدیک می‌کند نگاه و اندیشه پشت دوریین است که باید در امتداد تصویر حرکت کند. چیدمان مصنوعی و ادا و دریا و دشت و گل و نور و سایه و دوربین خوب کسی را عکاس نمیکند حتی دانش فنی دوربین.
برای من کودلکا اهل چک نماد تمام معنای عکاس به عنوان هنرمند است حتی بالاتر از کارتیه برسون. عکسهایی که در آن انسان رها شده( کولی) بی مکانی و بی زمانی، ویرانی،فاجعه در چیدمان تصویر و زاویه دوربین نور …درک می شود. نگاه کودلکا و عکسهایش تنها از ذهن و خیال او بیرون می‌اید حال اگر رئال( جنگ و بهار پراگ و تانکهای روسی) باشد چه انسانهای عادی کوچه و خیابان و حومه شهر،چه چیدمان شده به شکلی سورئال. او به جهان( حتی وقتی در کارهای جدیدش خالی از انسان است) حیوانات،اشیا می‌نگرد و تلاش و سرنوشت محتوم و گره خورده‌شان را به تصویر می‌کشد.
برای من فصای حاکم بر عکسهای کودلکا گاهی از بیگانگی، تنهایــی ،آوارگی، اندوه و عدم ارتباط میگوید ( مثل شیوه کولی وار زندگی خودش) فضایــی پر از سایه های تیره و موهوم،شخصیت های انسانی و حیوانی که به حال خود رها شده و جهان رو به تباهی را تحمل میکنند. (برای رمان دورگه و زوزه، قصد استفاده از عکسهای کودلکا را داشتم که متاسفانه بخاطر انتشار کتاب در خارج از ایران امکانش فراهم نشد)
برای آنها که دوربین به گردن آویخته‌اند:
برای عکاسی ابتدا باید به سوژه پشت دوربین برسید و رشد فکری را در او آغاز کنید. پیش تولید کار هنری و عکاسی شاید بسیار زمانبر شود( رشد فرهنگی و پیدا کردن امر واقع ذهنی و منحصر به فرد پشت ذهن عکاس یا خودتان) اما بعد از این نگاه و محتوای شخصی، شما خواه نا خواه جهان خاص خود را به تصویر خواهد کشید. بدون این رشد فرهنگی( که پیش زمینه آن کتاب ادبیات و فیلم است) هر چه از ان دریچه دیده شود و بیرون بیاید تکرار بی معنی فریم‌های تو خالی است حالا هر قدر هم که بزک دوزک شده باشد. جهان شخصی خود را پیدا کنید. این راه پر زحمتی است و حاصل لنز و پایه و کشف و شهود و دل نیست بلکه مثل هر هنری همت خواندن ادبیات و صراحت می‌خواهد و عرق‌ریزان روح.
مهدی فاتحی

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد.